مصطفى النوراني الاردبيلي
73
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
كه صاحبان مزارع نخود در فصل رسيدن نخود پارچه بزرگ پنبهاى را خيس كرده شبها روى بوتههاى نخود در مزرعه مىكشيدند ، در اثر تماس پارچه با بوتههاى سبز نخود و تبخير گياه و بهعلاوه ايجاد شبنم روى بوتهها پارچه با مخلوط اسيدهاى فوق آغشته مىشد و صبح پارچه را جمع كرده و در اثر چلانيدن و فشردن آن مايعى ترش از آن گرفته و به نام شبنم نخود براى چاشنى غذا در آشپزخانه مصرف مىكردند . اين شبنم نخود و عصاره ترش اسيدى نخود در طبّ سنّتى هند براى كنترل اسهال خونى و رفع يبوست و رفع سوء هاضمه و همچنين در موارد مارگزيدگى كاربرد دارد . « 1 » شبدر مشخصات : گياهى است از تيره پروانهواران كه يك ساله يا دو ساله است ، برگهايش مركّب از سه برگچه است . گلهايش سفيد رنگ يا قرمز و يا صورتى رنگ است و برخى گونههاى آن داراى ارغوانيند ، در كنار نهرها و مزارع مىرويد . « 2 » قسمت مورد استفاده اين گياه سر شاخههاى گلدار آن است . فارسى : شودر - در كُتب سنّتى : شبذر - قُرط فرانسوى : Trefle انگليسى : Cover تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در شبدر گل قرمز معمولى ، وجود اسانس روغنى فرّار گلوكورزيد تريفولين و ايزوترفولين - مادّه ژنيستئين وجود دارد .
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 1 ، ص 407 . ( 2 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 2016 .